| Fotoklub Polski |
|
W 1929 roku w Poznaniu podczas III Zjazdu Związku Polskich Towarzystw Fotograficznych powołano Fotoklub Polski. Prawdopodobnie autorem wniosku był Tadeusz Cyprian . Organizację nowego stowarzyszenia i stanowisko prezesa powierzono Janowi Bułhakowi , pomysłodawcy i założycielowi Fotoklubu Wileńskiego.  Początkowo członkami mieli być uczestnicy Międzynarodowych Salonów Fotografii wymieniani w roczniku Who’s Who in Pictorial Photography. Ten bardzo prosty i demokratyczny system szybko okazał się niedoskonały. Nawet najwybitniejszym zdarzały się lata bez uczestnictwa w wystawach i zgodnie ze statutem powinni być skreślani z listy Fotoklubu. W rzeczywistości dopiero w 1930 roku podczas IV Zjazdu Związku Polskich Towarzystw Fotograficznych w Wilnie usankcjonowano Fotoklub Polski, oraz wprowadzono zasadnicze zmiany do statutu. Jego założenie było spełnieniem marzeń polskich artystów traktujących fotografię jako niezależną sztukę, o uznanie jej za środek wypowiedzi równy malarstwu, rzeźbie. Od samego początku Fotoklub Polski zrzeszał elitę fotografii, artystów. W ciągu niepełna 10 lat swego istnienia na członkostwo w Fotoklubie zasłużyło zaledwie 44 fotografów. Spotkamy wśród nich twórców, których nazwiska zna niemal każdy polski fotograf a i miłośnik sztuki. Jan Bułhak, Marian i Witold Dederkowie, Jan Sunderland, Tadeusz Wański, Edmund Osterloff, Tadeusz Cyprian, Henryk Mikolasch, Bolesław Gardulski, Witold Romer... Są wśród członków przedwojennego Fotoklubu także twórcy, których nazwiska dzisiaj niesłusznie popadły w zapomnienie, a są wśród nich artyści i teoretycy tak wybitni jak Stanisław Sheybal, Józef Świtkowski, Jan Kurusza-Worobiew, Henryk Schabenbeck, Stanisław Schönfeld i wielu innych. Pierwszym prezesem Fotoklubu wybrano legendę polskiej fotografii Jana Bułhaka. To była prawdziwa elita polskiego społeczeństwa, i to nie tylko elita artystyczna, ale również moralna. Zachowane do dzisiaj fotografie noszą ślady międzynarodowych podróży - pieczęcie i naklejki najważniejszych wystaw fotograficznych tamtych czasów. Był to czas, gdy Polska liczyła się w światowej fotografii. Członkowie Fotoklubu chętnie odwoływali się do estetyki piktorialistycznej, nawiązywali swoimi fotografiami do ustalonych kanonów sztuki, na wzór mody panującej w ówczesnej Europie i świecie. Członkowie Fotoklubu Polskiego:
 Pamiątkowa fotografia ze spotkania Fotoklubu Polskiego, ok. 1930 r. Z oczywistych powodów, zrzeszający twórców z tak odległych ośrodków, jak Warszawa, Wilno, Lwów, Poznań i in., nie mógł działać jako grupa towarzyska (dziś nazwalibyśmy ją grupą twórczą). Na czele Fotoklubu Polskiego stała pięcioosobowa Kapituła. Przyjęcie nowego członka odbywało się w tajnym głosowaniu z wymogiem jednomyślności. Członkostwo to nobilitowało więc jego posiadacza jako przynależnego do superelity fotograficznej. Połączone jednak było z twardo przestrzeganym wymogiem uczestniczenia każdego roku w określonej liczbie międzynarodowych salonów fotograficznych. Statystyki uczestnictwa ogłaszano w Almanachu Fotografii Polskiej, obok kronik działalności towarzystw, artykułów teoretycznych, a także reprodukcji wybranych dzieł. Jesienią 1939 roku działalność Fotoklubu podobnie jak innych instytucji i organizacji w kraju została zawieszona. Hitlerowska okupacja również wśród fotografów i członków stowarzyszenia spowodowała wiele ofiar, blisko połowa zginęła. Bezpowrotnie w wojennej zawierusze przepadły archiwalia, dokumenty i większość prac. Nieliczne ocalałe zostały rozproszone i dziś są trudno dostępne. Obecnie kontynuatorami tradycji Fotoklubu Polskiego są Związek Polskich Artystów Fotografików i Fotoklub RP. |
